Στην εποχή των αντιφάσεων, των μεγάλων μέσων και των συγκεχυμένων σκοπών, στη μέση μιας παγκόσμιας οικονομικής και ηθικής κρίσης, προβάλλουν όσο ποτέ άλλοτε επίκαιροι οι Τρεις Ιεράρχες,  τους οποίους τιμούμε σε αυτή μας την σύναξη στο φιλόξενο ναό της Παναγίας του Συνοικισμού.
Τους «Προστάτες της Παιδείας και των Γραμμάτων» τιμάμε, λοιπόν, ράθυμα και υποκριτικά και φέτος.
Βασίλειο τον Μέγα, Ιωάννη τον Χρυσόστομο και Γρηγόριο το Θεολόγο.
Αλήθεια, ποιος γιορτάζει και γιατί σήμερα;
Ποια πρόταση ζωής μας προτείνεται εμάς τους μαθητές, τους δασκάλους και τους γονιούς;
Ποιος τύπος ανθρώπου πλάθεται στο σχολείο σήμερα; Τι σχέση μπορεί να έχει η άσκηση στη ζωή, που μας υπέδειξαν οι Ιεράρχες που τιμούμε, με την καθημερινότητα του σχολείου που βιώνουμε;
Από την αγωγή και την παιδεία στην εκπαίδευση, από την εκπαίδευση στην εξειδίκευση και μετά στην… ευέλικτη απασχόληση.
Φαύλος κύκλος, ανακυκλώνει αδιάκοπα τη ζωή σαν επιβίωση.
Αγαπητοί δάσκαλοι, συμμαθητές και συμμαθήτριες,
Εμείς οι μαθητές, τούτα τα χρόνια της σχολικής μας διαδρομής συμμετέχουμε σ’ έναν αγώνα ανελέητο.
Σ’ έναν πρωταθλητισμό ακραίων επιδόσεων. Δυνατότερα, ψηλότερα, γρηγορότερα!
Ενοχλητικά μονότονα και εκβιαστικά επαναλαμβάνεται η προτροπή των γονιών μας, των συγγενών και  των δασκάλων μας: «Τώρα κρίνεται το μέλλον σου, πρόσεξε!».
Άδικο δεν είναι; Να κρίνεται όλη η ζωή μας σε κάποιες εξετάσεις στα δεκαεπτά μας χρόνια; Να «κλειδώνεται» το μέλλον μας με «έξυπνες» επαγγελματικές επιλογές της οικογένειας στα δεκατέσσερά μας χρόνια;
Η δοκιμασία μας επώδυνη.
Οι απαιτήσεις δυσβάσταχτες.
Μαραζώνει η ψυχή και το κορμί μας, στα πιο ευαίσθητα, στα πιο όμορφα χρόνια, αυτά της εφηβείας. Είμαστε οι πιο σκληρά εργαζόμενοι, σύμφωνα  με κάποιες εκτιμήσεις. Ξεκινάμε τη μέρα με ανιαρό επτάωρο στη σχολική αίθουσα, συνεχίζουμε με ένα απαιτητικό απόγευμα στο φροντιστήριο και καταλήγουμε εξουθενωμένοι αργά το βράδυ στο σπίτι για το διάβασμα της επόμενης ημέρας.
Οι γονείς αυτά τα χρόνια στο πλευρό μας. Σε ρόλο σπόνσορα, ποντάρουν πάνω μας απωθημένα όνειρα, ανεκπλήρωτες επιθυμίες. Ο μύθος της δωρεάν παιδείας πληρώνεται με τίμημα ιδιαιτέρως υψηλό.
Πληρώνει ο πατέρας και η μάνα απ’ το υστέρημα.
Σφύζουν από ζωή τα φροντιστήρια. Προτείνουν άψογες τεχνικές επίλυσης ασκήσεων που μας  προπονούν εργαλειακά ως υποψήφιους. Να περάσουμε τον πήχη, να πιάσουμε την επιθυμητή βάση μορίων, να επιτύχουμε… Η αγωγή στα αζήτητα, η σπουδή κομματιασμένη σε κουτάκια για τις ανάγκες των εξετάσεων.
Συμμαθητές και συμμαθήτριες,
οι Τρεις Ιεράρχες που σήμερα τιμάμε δεν χωράν στην τελετή μας.
Οι βάσεις των μορίων, οι περιζήτητες σχολές, τα επαγγέλματα υψηλής απορρόφησης, οι πρώτοι των πρώτων στις Πανελλαδικές…, όλα αυτά  βρίσκονται στον αντίποδα του κόσμου τους. Εκτός ύλης δηλαδή.
Ανέραστη κοινωνία, ανέραστα σχολεία… Μια κοινωνία που δεν πιστεύει, δεν ελπίζει, δεν αγαπά… Και  πασχίζει να καλύψει το κενό στις δομές και στο περιεχόμενο ενός σχολείου που διδάσκει την ατομική επιβίωση. Που ζυγίζει την αξία μας με μέτρα και σταθμά που κονταίνουν το μεγαλείο του προσώπου μας. Παρηγοριά μας και συνοδοιπόροι στην επίπονη προσπάθειά μας οι πιεσμένοι και κουρασμένοι από τις συνεχείς εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις, αλλά φιλότιμοι δάσκαλοι.
Τρανό παράδειγμα «αποτυχίας» η πορεία ζωής των Τριών Ιεραρχών!
Ήταν και οι τρεις γόνοι ευκατάστατων κοινωνικά, οικονομικά και μορφωτικά οικογενειών.
Κάτοχοι αξιοζήλευτης παιδείας και καλλιέργειας που εκπλήσσει ακόμη και σήμερα. Στις καλύτερες σχολές καιδίπλα στους αρίστους των δασκάλων της εποχής τους σπουδάζουν τα πάντα: ρητορική, φιλοσοφία, θεολογία, αστρονομία, γεωμετρία, ιατρική. Και στο απόγειο αυτό εγκαταλείπουν τα πάντα πίσω τους: τιμητικά καθηγητικά καθήκοντα, προσοδοφόρα δικηγορία και ρητορική, ανώτερα εκκλησιαστικά αξιώματα.
Αρνούνται τον κόσμο του πλούτου, της δόξας και της εξουσίας. Πλούσιοι που με τη θέλησή  τους γίνηκαν φτωχοί, όχι φτωχοί που ονειρεύτηκαν να γίνουν πλούσιοι! Αποσύρονται στην έρημο  επιλέγοντας τη σκληρή άσκηση, μορφώνουν εκεί τον «καινόν άνθρωπον». Δοκιμάζουν τις αντοχές της σχέσης τους με το Θεό, σπουδάζουν με αίμα και δάκρυα τη ζωή του Πνεύματος.
Και επιστρέφουν κατόπιν στον κόσμο αδειάζοντας την αγάπη που με πολύ κόπο μάζεψαν. Μοιράζουν  την περιουσία τους στη φτωχολογιά και γίνονται: Όχι δάσκαλοι, αλλά μαθητές, που μαθητεύουν με  ταπείνωση στον πόνο και την ανέχεια, τη θλίψη και τη στέρηση, τον πειρασμό και τα πάθη των ανθρώπων.
Όχι δεσπότες, αλλά επίσκοποι – πατέρες, που διακονούν το μυστήριο του όλου ανθρώπου, όλων των παιδιών τους.
Αναγνωρίζοντας τη σπουδαιότητα της αγωγής για την εκπλήρωση του αληθινού προορισμού του  ανθρώπου, τη θέωση, δίνουν ιδιαίτερη σημασία στη διαπαιδαγώγηση της νεότητας.
Χωρίς να καταργούν κάθε άλλη μόρφωση, οι Τρεις Πατέρες προβάλλουν το μεγαλείο της «κατά  Χριστόν» παιδείας, η οποία θα οδηγήσει τους νέους στην «κατόρθωσιν της αρετής» και στη σωτηρία. Ασχολούνται με τον σκοπό της αγωγής, την προσωπικότητα του μαθητή, τις μεθόδους διδασκαλίας,  την ελκυστικότητα του μαθήματος, τις δυνατότητες των παιδιών κ.ά. Αναφέρονται επίσης στη θετική  επίδραση της γυμναστικής και της μουσικής και στην αποφυγή των καταχρήσεων. Όλα αυτά όμως   πρέπει να γίνονται για ένα βασικό σκοπό: Τη διάπλαση του νέου «εις τέλειον χριστιανὸν καὶ πραγματικὸν φιλόσοφον».
Οι Τρεις Ιεράρχες θεωρώντας τη σχολική αγωγή «τέχνη τεχνών και επιστήμην επιστημών» θεωρούν ότι  αυτή ενισχύει το παιδαγωγικό έργο των γονέων, δημιουργώντας νέους πνευματικούς δεσμούς, το ίδιο ισχυρούς.
Δημιουργούν δικό τους παιδαγωγικό σύστημα, το οποίο θεμελιώνεται στη χριστιανική κοσμοθεωρία.
Ένα ολοκληρωμένο σύστημα αγωγής με ξεκάθαρους στόχους και συγκεκριμένες προτάσεις  διδασκαλίας, που θέτει την επικοινωνία δασκάλου – μαθητή σε ανώτερη βάση: στο «φιλείν καὶ φιλείσθαι», που γι’ αυτούς είναι η καλύτερη βάση για επιτυχία κάθε εκπαιδευτικού έργου.
Οι Τρεις Ιεράρχες, γίνονται έτσι πρότυπα για τους συγχρόνους τους. Συνδυάζοντας στο πρόσωπό τους  τη σοφία, τη δύναμη και την αρετή αναδείχνονται οι τέλειοι τύποι ανθρώπων, άξιοι να  παραδειγματίσουν και να καθοδηγήσουν τις επόμενες γενιές. Από τον 4ο αιώνα μ.Χ. έθεσαν οριστικά  τα θεμέλια ενός νέου πνευματικού πολιτισμού.
Σήμερα, που ο δυτικοευρωπαϊκός πολιτισμός βρίσκεται σε ένδεια και παρακμή, και εμείς οι νέοι  επιδιώκουμε κάποιο νόημα, η ζωή και οι λόγοι των Τριών Ιεραρχών ηχούν λυτρωτικά. Μέσα στο  απρόσωπο περιβάλλον της σημερινής καταναλωτικής κοινωνίας που έχει χρεοκοπήσει,  δημιουργώντας άτομα αποξενωμένα και δυστυχισμένα, απαιτείται η επιστροφή στον «καινόν  άνθρωπον», το πρόσωπο με τα ιδανικά και τις αξίες, όπως τις έχουν διακηρύξει οι Τρεις Μεγάλοι  Παιδαγωγοί. Επιστροφή λοιπόν στη λυτρωτική Ορθόδοξή μας Παράδοση και επαναπροσδιορισμός των  σκοπών της παιδείας είναι το ζητούμενο.
Ακατανόητη όντως η ζωή των Τριών Ιεραρχών σήμερα…
Πάντοτε όμως το ίδιο συνέβαινε! Από τη μια, η αυτάρκεια της «επιτυχίας» που δεν αγαπά, δεν πονά,  δεν μοιράζεται τίποτε και με κανέναν.
Από την άλλη, η «αποτυχία» που έχει δώσει τα πάντα και
ψάχνεται να δώσει κι άλλα.
Ας είναι η ευχή και η προσδοκία μας: η κρίση να γίνει κρίση συνειδήσεων μέσα στο σχολείο μας. Για το ψωμί και την ψυχή μας!
«Σταυρωμένη πατρίδα μες στα μάτια σου είδα της ανάστασης φως.
Τα παιδιά στην κερκίδα είναι η μόνη σου ελπίδα, ελπίδα πρωινός ουρανός»
Χρόνια μας πολλά.

——————–
Επιμέλεια  και παρουσίαση από τους :
Θάνος  Κορομπόκης (Β΄ Λυκείου)
Ντεβές Γρηγόρης (2ο ΓΕ.Λ Άργους).